Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej został uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 9 stycznia 2025 roku. Święto to stanowi wyraz hołdu dla żołnierzy Armii Krajowej – zbrojnego ramienia Polskiego Państwa Podziemnego, które w warunkach niemieckiej i sowieckiej okupacji prowadziło heroiczną walkę o odzyskanie przez Polskę wolności, suwerenności i niepodległości. Jak podkreślono w uchwale sejmowej, była to największa konspiracyjna armia działająca w podbitej przez Niemcy i Związek Sowiecki Europie.

Data obchodów nie jest przypadkowa. 14 lutego 1942 roku Naczelny Wódz gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz o przekształceniu Związku Walki Zbrojnej w Armię Krajową. Decyzja ta wynikała z potrzeby scalenia rozproszonych struktur polskiego podziemia zbrojnego oraz podporządkowania ich Rządowi RP na uchodźstwie w Londynie. Pierwszym dowódcą Armii Krajowej został gen. Stefan Rowecki ps. „Grot”, który pełnił tę funkcję do czerwca 1943 roku. Po nim dowództwo objął gen. Tadeusz Komorowski ps. „Bór”, a ostatnim komendantem AK był gen. Leopold Okulicki ps. „Niedźwiadek”.

19 stycznia 1945 roku gen. Okulicki wydał rozkaz rozwiązania Armii Krajowej, jednak jednocześnie – w duchu troski o przyszłą niepodległość państwa oraz bezpieczeństwo ludności polskiej – polecił byłym żołnierzom kontynuowanie działalności konspiracyjnej na terenach zajętych przez Armię Czerwoną. Sam „Niedźwiadek” w marcu 1945 roku został podstępnie uprowadzony do Moskwy, gdzie wraz z innymi przywódcami Polskiego Państwa Podziemnego stanął przed sądem w tzw. procesie szesnastu.

W czasie II wojny światowej Armia Krajowa była największą podziemną formacją wojskową w Europie. Według niektórych źródeł w 1944 roku liczyła ponad 350 tysięcy zaprzysiężonych żołnierzy, w tym około 10 tysięcy oficerów oraz 35–40 tysięcy ochotników walczących w oddziałach leśnych. Żołnierze AK prowadzili działalność dywersyjną, wywiadowczą i sabotażową, a także brali udział w akcjach zbrojnych, których kulminacją było Powstanie Warszawskie.

W hołdzie żołnierzom Armii Krajowej, którzy w konspiracji i pod stałym zagrożeniem życia walczyli o wolną i suwerenną Polskę, w sobotę 14 lutego w całym kraju odbędą się uroczystości upamiętniające ich determinację, odwagę i poświęcenie.

W Malborku obchody rozpoczną się o godz. 11:00 pod Pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej na Skwerze Żołnierzy Wyklętych przy ul. Poczty Gdańskiej.