Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych został ustanowiony w 2011 roku jako wyraz hołdu dla żołnierzy polskiego powojennego podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego. 1 marca upamiętniamy tych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i sprzeciwili się sowietyzacji Polski oraz podporządkowaniu jej Związkowi Sowieckiemu. Walczyli o niepodległy byt Państwa Polskiego, prawo do samostanowienia i urzeczywistnienie demokratycznych dążeń społeczeństwa – często płacąc za to najwyższą cenę.

Przez dziesięciolecia Żołnierze Wyklęci byli marginalizowani i wymazywani z oficjalnej narracji historycznej. Dopiero na początku lat 90. XX wieku temat ten zaczął wracać do świadomości społecznej, m.in. za sprawą wystawy „Żołnierze Wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.” przygotowanej w 1993 roku na Uniwersytecie Warszawskim przez Ligę Republikańską. Z czasem historia i pamięć narodowa upomniały się o tych, którzy przez lata pozostawali zapomniani.

Data 1 marca nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1951 roku w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej w Warszawie straceni zostali członkowie kierownictwa IV Komendy Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, w tym ppłk Łukasz Ciepliński, mjr Adam Lazarowicz, por. Józef Rzepka, kpt. Franciszek Błażej, por. Józef Batory, por. Karol Chmiel oraz mjr Mieczysław Kawalec.

Obchody w Malborku

Miejskie uroczystości odbędą się w niedzielę, 1 marca. O godz. 11:00 zaplanowano spotkanie przed Kamieniem „Inki” przy Rondzie im. Danuty Siedzikówny. Uroczystość rozpocznie się wystąpieniem okolicznościowym oraz modlitwą ku pamięci bohaterów, po których nastąpi złożenie kwiatów i zapalenie zniczy.

O godz. 11:30 delegacje oddadzą hołd pod Kamieniem „Żołnierzy Wyklętych” na Skwerze Żołnierzy Wyklętych od strony ul. Piłsudskiego. Z kolei o godz. 11:45 kwiaty i znicze zostaną złożone pod pomnikiem Witolda Pileckiego, znajdującym się za budynkiem Urzędu Miasta Malborka.

Uroczystości będą okazją do wspólnej refleksji i oddania należnego hołdu tym, którzy w najtrudniejszych latach powojennych nie wyrzekli się walki o wolną i niepodległą Polskę.