Do naszej redakcji zgłosili się mieszkańcy budynków nr 8 i 9 w miejscowości Łoza, wskazując na wieloletni problem braku dostępu do sieci wodociągowej. Jak podkreślają, w przeciwieństwie do pozostałej części wsi, zmuszeni są korzystać wyłącznie z wody pochodzącej z prywatnych studni, podłączonych do instalacji w ich domach.

Sytuacja ta budzi szczególne obawy w kontekście wyników badań jakości wody, które – według przekazanych informacji – wykazały poważne przekroczenia dopuszczalnych norm.

Badania wody i wątpliwości mieszkańców

Z informacji uzyskanych od mieszkańców wynika, że próbki wody zostały pobrane 21 listopada 2025 roku. Następnie – jak twierdzą – przez dłuższy czas nie otrzymywali informacji o wynikach. Dopiero 22 stycznia 2026 roku próbki miały zostać przekazane do analizy do Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w Malborku, a oficjalne wyniki przekazano mieszkańcom na początku lutego, po ich interwencjach.

Badania wykazały znaczące przekroczenia norm w zakresie parametrów fizyko-chemicznych. W analizowanych próbkach stwierdzono:

• mętność na poziomie 21 i 29 NTU (przy normie 1 NTU),
• stężenie żelaza wynoszące 3942 µg/l i 7482 µg/l (norma: 200 µg/l),
• stężenie manganu na poziomie 447 µg/l i 505 µg/l (norma: 50 µg/l).

Wyniki te wskazują na poważne pogorszenie jakości wody, zarówno pod względem estetycznym, jak i potencjalnie zdrowotnym.

Stanowisko Sanepidu

Jak potwierdził Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Malborku, przedstawione wartości pokrywają się z wynikami raportów z badań. Analiza wykazała, że woda spełnia normy pod względem mikrobiologicznym – nie stwierdzono obecności bakterii chorobotwórczych.

Jednak w zakresie parametrów organoleptycznych i fizyko-chemicznych nie spełnia obowiązujących wymagań. Szczególne zastrzeżenia dotyczą wysokiego stężenia manganu, które – po przekroczeniu poziomu 400 µg/l – może potencjalnie wpływać na zdrowie człowieka.

Sanepid zwraca również uwagę, że nadmiar manganu i żelaza powoduje szereg problemów użytkowych: pogorszenie smaku i zapachu wody, wzrost jej mętności i zmiany barwy, powstawanie osadów w instalacjach oraz przebarwienia armatury, ceramiki i pranej odzieży.

Podkreślono także, że badana woda nie była poddawana procesom uzdatniania, które mogłyby znacząco poprawić jej parametry.

Kto odpowiada za jakość wody?

Istotnym aspektem sprawy jest fakt, że badane ujęcia są studniami prywatnymi. Oznacza to, że formalna odpowiedzialność za jakość wody spoczywa na ich właścicielach. Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Malborku sprawuje nadzór jedynie nad wodą dostarczaną z wodociągów zbiorowych.

W praktyce oznacza to, że rozwiązanie problemu w dłuższej perspektywie zależy przede wszystkim od rozbudowy sieci wodociągowej.

Stanowisko Gminy i plany inwestycyjne

W odpowiedzi na pytania redakcji Urząd Gminy w Starym Targu poinformował, że obecnie realizowana jest inwestycja obejmująca budowę sieci wodociągowej na kilku odcinkach, w tym także w rejonie budynków nr 8 i 9 w Łozie.

Kluczowym elementem jest jednak finansowanie – Gmina oczekuje na rozstrzygnięcie naboru wniosków o dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie dla Pomorza. Od pozyskania środków uzależniony jest termin realizacji inwestycji.

Wójt Sebastian Szwarc podkreślił, że sytuacja finansowa Gminy jest trudna, a rozbudowa infrastruktury wodociągowej na rozległym terenie wiąże się z bardzo wysokimi kosztami. Zaznaczył również, że problem braku dostępu do wodociągu dotyczy większej liczby gospodarstw w gminie.

Jednocześnie władze samorządowe deklarują, że w razie potrzeby możliwe będzie zapewnienie mieszkańcom dostaw wody w formie zastępczej.

Spór o terminy i komunikację

W odpowiedzi Gmina odniosła się także do zarzutów dotyczących opóźnień w przekazaniu wyników badań. Jak wskazano, raporty z badań zostały przekazane do Państwowej Inspekcji Sanitarnej już w grudniu 2025 roku, a następnie ponownie w styczniu 2026 roku. Zdaniem urzędu nie doszło do kilkumiesięcznego opóźnienia, a procedura wynikała z charakteru sprawy i faktu, że dotyczy ona prywatnych ujęć wody.

Problem szerszy niż jedna miejscowość

Sprawa mieszkańców Łozy pokazuje szerszy problem, z jakim mierzą się niektóre gminy wiejskie – brak pełnego dostępu do infrastruktury wodociągowej oraz konieczność korzystania z indywidualnych ujęć wody o zróżnicowanej jakości.

Choć woda badana w Łozie nie wykazuje zagrożenia mikrobiologicznego, jej parametry fizyko-chemiczne wskazują na konieczność podjęcia działań naprawczych. Dla mieszkańców oznacza to nie tylko dyskomfort w codziennym użytkowaniu, ale również realne obawy o zdrowie.

Rozwiązaniem pozostaje rozbudowa sieci wodociągowej lub zastosowanie skutecznych systemów uzdatniania wody. Na ostateczne decyzje i realizację inwestycji mieszkańcy będą jednak musieli jeszcze poczekać.